Matilda Jarbin, COO bij Godsinlösen Nordic AB (GIAB), legt uit waarom de EU nu moet handelen en waarom de reparatiesector cruciaal is in de transitie naar een circulaire economie.

Deze case maakt deel uit van de best practices-reeks van Circular Electronics Day 2021. Meerdere organisaties staan achter dit initiatief dat plaatsvindt op 24 januari met als doel organisaties en consumenten te stimuleren om een verantwoordelijkere benadering van elektronica te hanteren.

Wat is GIAB?

GIAB is een innovatief, snelgroeiend bedrijf dat producten een nieuw leven geeft via circulaire economische principes. Op een innovatieve manier heeft GIAB een hergebruiksmodel ontwikkeld door digitalisering, efficiëntie en het genereren van duurzaamheidsdata om aan de behoeften van grote bedrijven te voldoen. Door inzameling, reconditionering, upcycling, reparatie en doorverkoop aan eindconsumenten hergebruikt GIAB allerlei soorten producten. De bronnen zijn voornamelijk de verzekeringssector en e-commerce, maar ook rechtstreeks van distributeurs en producenten. Alle producten worden gecontroleerd en worden traceerbaar via ons eigen ontwikkelde platform met een focus op winstgevendheid en duurzaamheid. GIAB is opgericht in 2012 en is uitgegroeid tot expert in het implementeren van circulaire bedrijfsmodellen.

Wat is het recht op reparatie?

De Europese Commissie heeft in 2020 details bekendgemaakt over het geplande pakket maatregelen dat het Circular Economy Action Plan (CEAP) wordt genoemd. Het plan omvat verschillende maatregelen en wetgeving om het "recht op reparatie" te ondersteunen.

In november 2020 stimuleerde het EU-parlement een cultuur van hergebruik, een betere repareerbaarheid en een verlengde levensduur van producten door te stemmen voor het recht op reparatie. Het recht op reparatie stelt nieuwe regels voor over afvalbeheer en het wegnemen van juridische obstakels die reparatie, doorverkoop en hergebruik in de weg staan. Een van de suggesties is ook om reparaties aantrekkelijker, systematischer en kostenefficiënter te maken, bijvoorbeeld door garanties te bieden op vervangen onderdelen of betere toegang tot informatie over reparatie en onderhoud.

Het recht op reparatie lijkt veelbelovend, maar we wachten nog op de stem van de EU over de details in 2021. De EU heeft inderdaad hoge ambities, maar door de brede formulering is het moeilijk te weten wat het recht op reparatie daadwerkelijk betekent en tot welke resultaten het zal leiden. Het wordt spannend om het werk van de Europese Commissie dit jaar te volgen. We verwelkomen strenge en efficiënte wetgeving.

Kan het recht op reparatie de transitie naar een circulaire economie stimuleren?

Een circulaire economie betekent dat economische activiteit wordt losgekoppeld van het verbruik van eindige grondstoffen en dat afval uit het systeem wordt ontworpen. Onze consumptie en de productie van elektronica vormen inderdaad een uitdaging om te beheren vanuit een hulpbronnenefficiënt perspectief. De productie van elektronica heeft een grote negatieve impact en vereist verschillende eindige grondstoffen en schaarse metalen. Het produceren van een smartphone genereert 86 kg aan afval en datzelfde getal voor een laptop is 1200 kg. Aan de andere kant van de levenscyclus hebben we een enorme uitdaging met afvalbeheer. Wereldwijd wordt er elk jaar meer dan 50 miljoen ton elektronisch afval geproduceerd. Slechts een vijftede wordt gerecycled. Elektronisch afval kan tegen 2050 verdrievoudigen tot 120 miljoen ton. En de manier waarop we over de hele wereld met elektronisch afval omgaan, is niet altijd optimaal. In veel landen wordt het op een manier beheerd die erg gevaarlijk is voor mens en lokaal milieu.

Het recht op reparatie en het actieplan voor de circulaire economie zijn een stap voorwaarts in de goede richting. Maar het is erg belangrijk dat de wetgeving effectief wordt en dat het bedrijven stimuleert om te schakelen naar circulaire bedrijfsmodellen. We zouden graag zien dat de EU zich ook richt op de beginfase van de keten (upstreams). Het is echt belangrijk voor onze politici in zowel Zweden als de EU om zich niet alleen te richten op het einde van de levenscyclus. De belangrijkste focus moet liggen op de beginfase van de keten bij de winning van grondstoffen en de productie.

Is de markt er klaar voor?

We moedigen zowel consumenten als bedrijven en de publieke sector aan om hergebruikte elektronica te kopen. We weten dat de markt er klaar voor is omdat we al zaken doen in deze markt. De markt is echter volwassener voor consumenten dan voor bedrijven. Dat zien we vandaag de dag terug in het gedrag van consumenten. Liefst 77% van de EU-burgers zou hun apparaten liever repareren dan vervangen.

Wij kunnen, samen met de industrie, hergebruikte elektronica leveren van hoge kwaliteit, met garanties en goede prijzen. Wij geloven dat er geen reden is om geen hergebruikte artikelen aan te schaffen. Maar dankzij onze ervaring weten we dat er obstakels zijn en dat er een grote kenniskloof is die we nu moeten aanpakken om dit op te schalen en een verschil te maken. De publieke sector kondigt bijvoorbeeld aan dat ze willen transformeren naar een meer circulaire consumptie, en wij staan klaar om dat te leveren. Maar we zien nog steeds dat inkooppunten zich richten op het kopen van nieuwe elektronica. We krijgen vragen van verschillende bedrijven over hoe ze hun elektronische apparaten kunnen hergebruiken, maar ze willen zelf wel nieuwe kopen. Dit is niet in evenwicht. De markt heeft een steuntje in de rug nodig en daarom moet de EU aandringen op duurzamere overheidsopdrachten en op het gebied van productie en afvalbeheer.

Over GIAB

Ons bedrijfsidee is het ontwikkelen en implementeren van routines in organisaties op basis van een circulaire economie. GIAB is gevestigd in Zweden en Noorwegen, en Denemarken en Finland staan als volgende op de planning. In de afgelopen jaren is GIAB uitgegroeid tot expert in de circulaire economie en een bewijs dat het volkomen mogelijk is om op een duurzame manier winstgevend te ondernemen.

Matilda Jarbin
Matilda Jarbin

COO bij Godsinlösen Nordic AB (GIAB)
matilda.jarbin@godsinlosen.se