Jeśli chodzi o bezpieczeństwo chemiczne, najczęstszym podejściem jest zakazywanie substancji chemicznych uznanych za niebezpieczne. Niestety jest to nieskuteczna metoda, która donikąd nie prowadzi. Najwyższy czas podejść do kwestii chemikaliów w sposób proaktywny i upewnić się, że stosowane są wyłącznie bezpieczniejsze substancje.
Strategia ograniczania substancji chemicznych okazała się powolna i nieskuteczna w chronieniu ludzi i środowiska przed niebezpiecznymi chemikaliami. Większość z 350 000 substancji chemicznych używanych obecnie nie została w pełni oceniona pod kątem wpływu na zdrowie ludzi i środowisko, a sytuacja stopniowo się pogarsza, ponieważ co roku opracowywanych jest kolejnych 25 000 chemikaliów. Nie ma sposobu, aby przepisy nadążyły za tym tempem.
Skupianie się na zakazywaniu chemikaliów, co do których udowodniono, że są niebezpieczne, przypomina mówienie: „Ta substancja chemiczna jest znana jako niebezpieczna. Nie używaj jej. Zamiast tego skorzystaj z takiej, która nie została jeszcze oceniona i ograniczona”. Oczywiście nie masz pojęcia, czy substancja zastępcza jest w jakikolwiek sposób lepsza. Może być równie szkodliwa lub potencjalnie nawet gorsza.
Zasada domniemania niewinności do momentu udowodnienia winy to zdecydowanie właściwe podejście i ważny aspekt systemu prawnego. Jednak w przypadku chemikaliów powinniśmy przyjąć odwrotne podejście. Musimy upewnić się, że każda substancja została oceniona i uznana za bezpieczniejszą przed jej użyciem, ponieważ wszystkie chemikalia mogą potencjalnie powodować szkody, gdy dostaną się do naszych organizmów lub środowiska, a późniejsze ich usuwanie poprzez ograniczenia przychodzi zbyt późno. W naszych organizmach gromadzi się koktajl chemikaliów, które po połączeniu mogą stać się jeszcze bardziej toksyczne i być przekazywane kolejnym pokoleniom. Niestety, gruntowna ocena i badania przed użyciem substancji chemicznej nie pasują do szybko poruszającego się przemysłu produkcyjnego, a ograniczenia często prowadzą do niefortunnych zamienników, gdy zakazana substancja chemiczna zostaje zastąpiona alternatywą zapewniającą tę samą wydajność, bez brania pod uwagę wpływu tego wyboru na zdrowie ludzi i środowisko.
Przejmowanie kontroli nad przemysłem chemicznym
Kryteria ograniczenia stosowania niebezpiecznych substancji są częścią TCO Certified od 1995 roku. Aby przyspieszyć tempo zmian, w 2015 roku postanowiliśmy odwrócić sytuację i zaczęliśmy pracować ze strategią opartą na liście dozwolonych substancji. W praktyce oznacza to, że niezależny toksykolog musi ocenić i zweryfikować substancje jako bezpieczniejsze, zanim będzie można ich użyć w certyfikowanych produktach. Zatwierdzone substancje są gromadzone na publicznej liście TCO Certified Accepted Substance List. Oznacza to również, że każda substancja chemiczna, jaka kiedykolwiek została opracowana, jest uważana za niebezpieczną, dopóki nie zostanie oceniona i uznana za bezpieczniejszą.
- Substancje, które nie zostały jeszcze ocenione, nie nadają się do użytku.
- Substancje, których nie można odpowiednio ocenić, ponieważ dostawca chemiczny zachowuje informacje w tajemnicy, nie nadają się do użytku.
- I oczywiście substancje, które zostały ocenione i uznane za niebezpieczne, nie nadają się do użytku.
Spośród ponad 350 000 chemikaliów dostępnych obecnie na rynku, nieco ponad 60 zostało zaakceptowanych i uwzględnionych na liście TCO Certified Accepted Substance List. To bardzo mały odsetek, ale to właściwie dobra wiadomość – celem i siłą tej listy jest to, że zawiera ona wyselekcjonowane substancje, które w jasny i naukowy sposób zostały zidentyfikowane jako bezpieczniejsze alternatywy.
Zmiana, jaką niesie ze sobą ta strategia, jest ogromna. Stawia nas ona w pozycji kierowcy. Ponieważ TCO Certified ma poparcie tysięcy nabywców na całym świecie, potężny, wszechobecny i pod wieloma względami niekontrolowany przemysł chemiczny nie ma innego wyjścia, jak tylko podporządkować się, otworzyć i podzielić informacjami, które tak często utrzymywał w tajemnicy.
Ograniczanie substancji chemicznych to powolny proces
Można zapytać, dlaczego strategia oparta na liście substancji ograniczonych jest zdecydowanie najczęściej stosowana, skoro wyraźnie nie działa skutecznie. Jednym z wyjaśnień jest to, że ograniczanie chemikaliów to stara strategia, która mogła sprawdzać się do pewnego stopnia w czasach, gdy dostępna liczba substancji chemicznych była znacznie mniejsza i dlatego przynajmniej w pewnym stopniu dawała się kontrolować. Jednak wraz z dodawaniem 25 000 nowych substancji rocznie stała się ona całkowicie niewystarczająca.
Innym wyjaśnieniem jest to, że jest to strategia wygodna dla bardzo potężnego przemysłu chemicznego, ponieważ chemikalia mogą być używane do momentu, w którym zostaną publicznie zidentyfikowane jako niebezpieczne i umieszczone na liście substancji ograniczonych. Proces oceny i ograniczania substancji chemicznej zajmuje wiele lat, co oznacza, że nigdy nie osiągniemy etapu, w którym rynek chemiczny będzie pod kontrolą.
„Proces oceny i ograniczania substancji chemicznej zajmuje wiele lat”
Od wielu lat interesuję się wpływem chemikaliów stosowanych w produktach konsumenckich na zdrowie ludzi i naszą planetę. Cieszę się, że opracowaliśmy strategię, która pomaga nam przejąć kontrolę w tej trudnej sytuacji. Upewniając się, że kupowane przez Ciebie produkty IT posiadają etykietę TCO Certified, Ty również możesz mieć wszystko pod kontrolą.
Stephen Fuller kieruje pracami nad kryteriami zarządzania łańcuchem dostaw i chemikaliami dla TCO Certified. Jest twórcą przełomowej publicznej listy bezpieczniejszych substancji chemicznych, która zmusza branżę do zastępowania wysoce toksycznych substancji niezależnie ocenionymi, bezpieczniejszymi alternatywami. Stephen opracował również pierwsze kryteria społeczne włączone do certyfikacji produktów IT, co zmieniło zakres TCO Certified ze ściśle środowiskowego na obejmujący również społeczną zrównoważoność łańcucha dostaw.
