Hoe kunnen principes van circulariteit worden toegepast bij de inkoop en het gebruik van notebooks? En hoe kunt u tegelijkertijd de uitstoot van broeikasgassen verminderen en geld besparen? We hebben experts in het veld gehoord en de data geanalyseerd. Hier vindt u praktisch, wetenschappelijk onderbouwd advies over belangrijke aspecten, zoals het verlengen van de levensduur van producten, energie-efficiëntie en waarom u twee keer moet nadenken voordat u overgaat tot recycling.
Jaarlijks worden er wereldwijd ongeveer 275 miljoen notebooks geproduceerd en verkocht. Hoewel voor de fabricage hiervan veel energie en eindige natuurlijke hulpbronnen nodig zijn, is de levensduur vaak kort. Een typisch IT-contract gaat uit van een gebruiksduur van drie tot vier jaar. Daarna lopen veel organisaties tegen problemen aan bij het afvoeren van producten, waardoor velen als e-waste eindigen, zelfs als ze nog volledig functioneren. Deze manier van omgaan met IT-producten druist in tegen de principes van de circulaire economie, waarin producten zo lang mogelijk in gebruik moeten blijven om grondstoffen te besparen en waarde te behouden. Het goede nieuws is dat de wens om duurzamere praktijken toe te passen groeit. Er zijn echter veel keuzes te maken tijdens de levenscyclus van een notebook en het is niet altijd gemakkelijk om te weten wat het beste is. We hebben dit onderwerp onderzocht om te verduidelijken wat de meest verantwoorde manier is om met notebooks om te gaan. Hoe kunnen organisaties de impact op het milieu verminderen en bijdragen aan een meer circulaire levenscyclus?
Recycling — een minder gunstige oplossing in een circulaire economie
In theorie lijkt recycling misschien een haalbare manier om edelmetalen en andere materialen uit een notebook te halen. Maar in werkelijkheid wordt slechts een zeer klein deel van de materialen in onze IT-producten momenteel teruggewonnen tijdens het recyclingproces. Om te beginnen bereikt slechts ongeveer 20 procent van al het wereldwijde e-waste daadwerkelijk gecontroleerde recyclingfaciliteiten. De rest kan op de stortplaats terechtkomen, wordt verbrand of illegaal geëxporteerd naar regio's waar wetgeving omtrent e-waste zwak is of ontbreekt.
Zelfs in de gevallen waarin een product een gecontroleerde recyclingfaciliteit bereikt, verliezen materialen vaak hun waarde of gaan ze helemaal verloren. Hiervoor zijn verschillende redenen. Notebooks bevatten een groot aantal materialen en recyclingfaciliteiten kunnen deze doorgaans niet allemaal terugwinnen. Materialen die in zeer kleine hoeveelheden aanwezig zijn, zijn moeilijk en kostbaar om te extraheren. Zeldzame aardmetalen en conflictmineralen, zoals tantalaat, worden vaak in kleine hoeveelheden gebruikt en worden in veel gevallen helemaal niet teruggewonnen. Metalen zoals goud, kobalt en palladium worden tijdens recycling slechts gedeeltelijk teruggewonnen en moeten continu uit mijnen worden gewonnen om aan de vraag te voldoen. Een materiaal dat tijdens het recyclingproces vaak zijn waarde verliest, is plastic. Het resultaat is een gedowncycled product van lagere kwaliteit. Kunststoffen in notebooks kunnen bovendien schadelijke vlamvertragers en weekmakers bevatten die schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid tijdens recyclingprocessen en de materialen ongeschikt maken voor gebruik in nieuwe producten.
Recyclingmethoden evolueren voortdurend en in sommige geavanceerde faciliteiten zijn gerecyclede materialen van hogere kwaliteit, in sommige gevallen zelfs vergelijkbaar met virgin materialen. Deze hoogwaardige materialen kunnen worden hergebruikt in hetzelfde type product waar ze ooit vandaan kwamen, wat aansluit bij een belangrijk aspect van het realiseren van de circulaire economie. Er zijn echter maar heel weinig van dit soort faciliteiten en het zal tijd kosten om deze oplossingen op te schalen. Voorlopig moet de focus liggen op het zo veel mogelijk vermijden van e-waste.
Ontwerp van notebooks voor een langere levensduur
Hoewel het verlengen van de levensduur van notebooks noodzakelijk is om de klimaatimpact van de IT-sector te verkleinen, zijn ze niet allemaal ontworpen voor een lange levensduur. Circulariteit en overwegingen over de levensduur van het product moeten vooraf worden meegenomen — in de ontwerpfase en productiefase. Vandaag de dag worden te veel producten afgedankt omdat ze snel kapotgaan en moeilijk te repareren of te upgraden zijn.
De notebook is een mobiel product en moet duurzaam zijn, bestand tegen slijtage en tegen zowel hoge als lage temperaturen. Essentiële componenten moeten vervangbaar zijn, dus producten moeten demonteerbaar zijn en reserveonderdelen moeten beschikbaar zijn. Ook de kwaliteit van de accu is belangrijk; producten worden vaak vervangen vanwege slechte accuprestaties.
Keynote: Circularheid in de praktijk
Criteria in TCO Certified maken circulaire oplossingen mogelijk
In 2020 werden er ongeveer 48 miljoen notebooks geproduceerd die zijn gecertificeerd volgens TCO Certified, generation 8. Van deze producten is geverifieerd dat ze voldoen aan een uitgebreide set duurzaamheidscriteria die zijn ontworpen om een circulaire benadering te bevorderen van de manier waarop IT-producten worden geproduceerd en gebruikt. Om een lange levensduur mogelijk te maken, moeten gecertificeerde producten duurzaam en upgradeerbaar zijn, en zo goed mogelijk te repareren en te recyclen. De notebooks die voldoen aan de strenge eisen van TCO Certified, generation 8 zijn goed gepositioneerd voor een lange levensduur.
Als alle gecertificeerde notebooks die in 2019 zijn geproduceerd zes jaar zouden worden gebruikt in plaats van vier, zou dit resulteren in een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen van ongeveer 6.230.400.000 kg CO2-equivalenten. Dit staat gelijk aan de jaarlijkse gemiddelde ecologische voetafdruk van 1.391.000 mensen.
Conclusie 1
Het verlengen van de levensduur van producten vermindert de uitstoot van broeikasgassen
Om de beste manier te vinden om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen, is it belangrijk om te weten hoe en wanneer deze emissies worden geproduceerd. We hebben gekeken naar 15 rapporten over de ecologische voetafdruk van 14-inch zakelijke notebooks van Dell, Lenovo en HP die wereldwijd veel worden gebruikt in de handel, en hebben een interview gehouden met Siddharth Prakash, senior onderzoeker bij het Oeko-Institut in Duitsland, gespecialiseerd in beleid en instrumenten voor duurzame consumptie en productie. We hebben onderzocht hoeveel broeikasgassen er vrijkomen bij de productie, distributie, het gebruik en de afvalverwerking, en wat de invloed is van de aanschaf van nieuwe, energie-efficiëntere notebooks op de uitstoot van broeikasgassen in vergelijking met het verlengen van de levensduur van een bestaand apparaat. Door al deze informatiebronnen te combineren, concludeert onze analyse dat de overgrote meerderheid van de broeikasgassen wordt uitgestoten in de productiefase. Als we kijken naar een scenario waarin een notebook vier jaar wordt gebruikt, bedraagt de totale ecologische voetafdruk gedurende de levenscyclus 299 kg. Hiervan is 79,8 procent afkomstig van de productiefase, 6,8 procent van het transport, 13,2 procent van de gebruiksfase en 0,2 procent van de afvalfase.
Twee jaar toevoegen aan de levensduur van een product vermindert de emissies met 30 procent
Aangezien bijna 80 procent van de emissies plaatsvindt in de productiefase, leidt het verlengen van de levensduur van een product duidelijk tot een lagere gemiddelde jaarlijkse uitstoot. Laten we twee mogelijke gebruiksscenario's vergelijken waarin notebooks vier of zes jaar worden gebruikt. Wat voor invloed heeft het toevoegen van nog eens twee jaar gebruikstijd op de uitstoot van broeikasgassen? Wanneer een notebook eens in de zes jaar wordt vervangen in plaats van eens in de vier jaar, komt dit neer op in totaal 53,1 kg CO2-equivalenten per jaar, in plaats van 74,7 kg. Dit is een vermindering van ongeveer 21,6 kg per jaar, ofwel 28,9 procent.
Aanbeveling
Vanwege het grote aandeel van de uitstoot van broeikasgassen in de productiefase is het belangrijk dat notebooks een lange levensduur krijgen. Kies ervoor om een duurzaam product te kopen dat kan worden gerepareerd en geüpgraded, en gebruik het zo lang mogelijk. Kies een model met voldoende prestaties om lang aan uw behoeften te voldoen. Producten met hoge prestaties zijn bovendien aantrekkelijker op de tweedehandsmarkt.
Conclusie 2
Emissies zijn lager wanneer notebooks worden geüpgraded in plaats van vervangen
Voor de meeste gebruikers die met standaardsoftware werken, kunnen laptops minstens zes jaar goed functioneren zonder upgrades van hardware zoals harde schijven, geheugen of de accu. Soms zijn echter, en vooral voor gebruikers die met meer prestatievereisten stellen aan software, hardware-upgrades nodig om de levensduur van de laptop te verlengen. Hoe beïnvloedt dit de uitstoot van broeikasgassen?
Een studie uit 2016 van het Duitse Öko-Institut onderzocht de effecten van het verlengen van de levensduur van laptops van drie naar zes jaar. Vijftig procent van de producten werd geüpgraded met een nieuwe accu, een nieuw intern geheugen (van vier naar acht gigabyte), en de oorspronkelijke harde schijf werd vervangen door een snellere SSD. De studie toonde aan dat, ondanks dat deze upgrades werden doorgevoerd, de verlengde levensduur resulteerde in een vermindering van de gerelateerde uitstoot van broeikasgassen met ongeveer 390 kg CO2 (28 procent) per computerwerkplek (inclusief de laptop, het dockingstation, het externe display, het toetsenbord en de muis) over een periode van 10 jaar.
Aanbeveling
Als de capaciteit van uw laptop niet langer aan uw wensen voldoet, of als een onderdeel ervan kapot is, zorg er dan voor dat u deze upgradet of repareert. Deze kan dan nog een aantal jaar dienstdoen voor u of een andere gebruiker. Het verlengen van de levensduur van laptops is een keuze die de uitstoot van broeikasgassen kan verlagen, ook in die gevallen waarin hardware-upgrades noodzakelijk zijn.
Conclusie 3
Nieuw kopen compenseert de uitstoot door productie niet
Veel elektronische producten zijn steeds energiezuiniger geworden, en in sommige gevallen was de aanschaf van nieuwe apparatuur daadwerkelijk een manier om de ecologische voetafdruk van het product tijdens de levenscyclus te verkleinen. Is dit vandaag de dag ook het geval voor laptops?
Omdat de productiefase van een laptop een groot deel uitmaakt van de totale uitstoot van broeikasgassen tijdens de levenscyclus, is het antwoord nee. Het aanschaffen van een nieuw en energiezuiniger product zal de totale uitstoot van broeikasgassen niet verlagen, zelfs niet als het nieuwe product heel lang wordt gebruikt. Als de energie-efficiëntie tussen twee generaties met 10 procent verbetert, moet de nieuwe laptop tussen de 33 en 88 jaar worden gebruikt voordat de vermindering van het energieverbruik in de gebruiksfase de uitstoot van broeikasgassen tijdens de productie van het product heeft goedgemaakt. Als de energie-efficiëntie met 20 procent verbetert, daalt die periode tot tussen de 17 en 44 jaar. De grote tijdsspanne komt doordat de gegevens per berekeningsmodel verschillen. Ongeacht aan welke kant van de schaal u kijkt, geen enkele laptop wordt zo lang gebruikt.
Aanbeveling
Onderhoud uw huidige apparaat en houd dit langer. Als we kijken naar de volledige levenscyclus, leidt het vroegtijdig vervangen van een oude laptop door een nieuw en energiezuiniger apparaat tot meer uitstoot van broeikasgassen, niet minder. Het positieve effect van energiebesparing in de gebruiksfase wordt overschaduwd door het enorme energieverbruik bij de productie, van de winning van grondstoffen tot aan de assemblage.
Conclusie 4
Circulaire oplossingen zijn ook vanuit financieel oogpunt beter
Het aanschaffen van nieuwe IT-apparatuur in korte contractcycli is duur. Dit is vaak kostbaarder dan nodig is, vooral in het tijdperk van inkoop op basis van 'de beste totale waarde', waarin factoren zoals duurzaamheid en levensduurkosten worden meegewogen bij de inkoop, naast de productprijs. Het behandelen van gebruikte IT-producten als afval in plaats van hun levensduur te verlengen of ze zelfs door te verkopen, is bovendien een gemiste kans op kostenbesparingen en inkomsten. Door de levensduur te verlengen van drie naar zes jaar, kunnen de kosten voor het aanschaffen en gebruiken van een volledige computerwerkplek daadwerkelijk met 28 procent worden verlaagd, of 527 euro (570 Amerikaanse dollar), over een periode van 10 jaar, zelfs wanneer de kosten voor het upgraden van 50 procent van de laptops met nieuwe RAM, SSD en accu worden meegerekend. De besparingen omvatten ook lagere kosten voor de aanschaf van producten en voor het administratieve inkoopproces wanneer laptops met langere tussenpozen worden aangeschaft.
Sommige mensen denken mogelijk dat de aanschaf van nieuwe, energiezuinigere laptops zal leiden tot aanzienlijk verlaagde energiekosten, maar de effecten zijn zeer marginaal. De besparingen door elke drie jaar nieuwe laptops te kopen in plaats van elke zes jaar, resulteren slechts in een verlaging van de elektriciteitskosten met twee euro (2,16 Amerikaanse dollar) per laptop, wat neerkomt op zes kilogram CO2 per apparaat. Dit is verwaarloosbaar in vergelijking met de hogere aanschafkosten, zoals hierboven weergegeven, en de toename van de uitstoot van broeikasgassen die voortkomt uit de productie van deze nieuwe laptops.
Laptops die niet langer voldoen aan de eisen van uw organisatie, of om andere redenen worden vervangen door nieuwere apparaten, kunnen zeer interessant zijn voor andere organisaties of particulieren. Volgens het IT-refurbishmentbedrijf Inrego kan een drie jaar oude laptop voor ongeveer 100 euro (108 Amerikaanse dollar) worden verkocht aan een professionele refurbisher. Het aanschaffen van gebruikte apparatuur kan ook aanzienlijke geldtemiddelen besparen en de totale eigendomskosten van de laptop aanzienlijk verlagen. Stephen Haskew van het in het VK gevestigde remanufacturingbedrijf Circular Computing legt uit dat een als nieuw lijkende, geüpgradede laptop over het algemeen 40 procent minder kost dan een vergelijkbaar, gloednieuw product. Het verlengen van de productlevensduur, of dit nu is door tweedehands producten te kopen of uw gebruikte apparatuur door te verkopen, kan dus ook vanuit financieel oogpunt verstandig zijn.
Aanbeveling
Laat IT-producten langer meeden. Los van het verlagen van de milieu-impact, is het langer behouden van apparaten, het zo veel mogelijk kopen van gebruikte producten en het geven van een tweede leven hieraan in de meeste gevallen ook beter vanuit financieel oogpunt, zelfs wanneer service- en upgradekosten zijn meegerekend. Om dichter bij de daadwerkelijke kosten te komen van het beheren van laptops met een bepaalde levensduur, moet u ervoor zorgen dat de administratieve kosten van IT-inkoop, installatie en de kosten of inkomsten uit de afvoer van laptops worden meegenomen in uw totale eigendomskostenmodel.
Dit is een bijgewerkte versie van een artikel dat oorspronkelijk is gepubliceerd in ons rapport Impacts and Insights: Circular IT Management in Practice.
