Duurzaam inkopen kan ingewikkeld zijn voor beginners. Toen jurist Giuseppina Galluzzo dit vakgebied betrad, moest ze het doen met scharse en zeer technische richtlijnen. Om anderen op weg te helpen, schreef ze een handleiding over dit onderwerp.
Giuseppina Galluzzo is expert op het gebied van milieu- en sociale duurzaamheid bij de Italiaanse centrale inkooporganisatie Consip S.p.A. Toen ze in 2011 begon met duurzaam inkopen, wiste ze hier erg weinig over en in het begin was het een uitdagende ervaring.
"Het richtsnoer was schaars, zeer technisch en voornamelijk in het Engels."
Giuseppina Galluzzo, expert in duurzaam openbaar inkopen, Consip S.p.A.
"Ik moest leren om duurzaamheidscriteria op te nemen in de inkoopprocedures van verschillende productcategorieën, zoals informatietechnologie, meubilair, printercartridges, papier, energiediensten voor gebouwen, openbare verlichting en gezondheidszorg. Het richtsnoer was schaars, zeer technisch en voornamelijk in het Engels. Bovendien was er een zee aan acroniemen, die van de ene taal op de andere veranderden. Vluchtige organische stoffen werden bijvoorbeeld VOC in het Engels en COV in het Italiaans, en EPD's (Environmental Product Declarations) werden DAP in het Italiaans", zegt Giuseppina Galluzzo.
"Desondanks werd de initiële inspanning ruimschoots gecompenseerd, omdat het een nieuwe wereld voor mij opende. De kennis die ik opdeed, veranderde in een bewustzijn dat nu ook richting geeft aan mijn persoonlijke aankopen en een positieve invloed heeft op al mijn dagelijkse keuzes."
Tien jaar na haar start gaf de COVID-19-lockdown Giuseppina de tijd om te schrijven. Ze begon te werken aan een handleiding over de integratie van sociale criteria in openbare aanbestedingen, met als doel het concept van duurzaam inkopen begrijpelijker te maken voor wie er voor het eerst mee te maken krijgt.
"Tijdens het schrijven van de handleiding verplaatste ik me in de schoenen van mensen bij de overheid die het creëren van banen, fatsoenlijke arbeidsomstandigheden, eerlijke handel, gelijke kansen en de ontwikkeling van lokale economieën willen bevorderen. Tegelijkertijd heb ik geprobeerd eenvoudige hulpmiddelen te bieden voor kleine en middelgrote ondernemingen om hen te helpen de verzoeken van overheidsinstanties te begrijpen en hun deelname aan aanbestedingen te vergemakkelijken", zegt Galluzzo.
Ze legt uit dat in Italië de laatste Inkoopcode (wetsbesluit 50/2016) de vorige 'spending review'-aanpak veranderde, die uitsluitend was gericht op de laagste prijs. Nu moet rekening worden gehouden met de algehele duurzaamheid van de leveringen en moeten ook sociale en milieuaspecten worden meegewogen.
"Volgens de Italiaanse inkoopcode kunnen milieu- en sociale certificeringen, zoals ISO type 1-ecolabels, worden gebruikt als minimumcriteria voor de levering, als gunningscriteria bij de 'economisch voordeligste inschrijving', als contractvoorwaarden voor de uitvoering, of om te controleren of aan de aanbestedingseisen wordt voldaan. Dit is een belangrijke stap voorwaarts omdat het de taken van de aanbestedende dienst vereenvoudigt en de uitvoering van duurzaam inkopen vergemakkelijkt.
TCO Certified helpt energieverbruik te verifiëren
De handleiding van Galluzzo bevat een voorbeeld van een inkoopprocedure voor persoonlijke desktopcomputers die is gestart door Consip S.p.A. Voor het eerst werd levenscycluskostenberekening toegepast om de beste aanbieding te selecteren. Er werd rekening gehouden met de kosten van aanschaf, onderhoud (60 maanden) en beheer (energieverbruik). Om het energieverbruik van elk aangeboden display te controleren, konden inschrijvers TCO Certified gebruiken om het specifieke energieverbruik (ETEC – kWh/jaar) voor elk type display aan te geven.
"Bovendien moeten alle overheidsinstanties minimummilieucriteria, uitgevaardigd bij besluit van het ministerie van Milieu voor veel productcategorieën, opnemen in hun aanbestedingen. De minimumcriteria hebben ook betrekking op sociale aspecten dankzij de pionierservaringen van landen als Zweden, Noorwegen en Nederland. Productcategorieën met de grootste risico's op schendingen van mensenrechten kunnen monitoring van de toeleveringsketen, sociale clausules of onderwijs- en trainingsactiviteiten vereisen. IT-producten behoren tot deze categorieën, samen met werkschoenen, lederwaren en accessoires, textiel- en voedingsproducten, onderhoud van openbaar groen en collectieve cateringsdiensten", zegt Giuseppina Galluzzo.
Wat vindt u dat de volgende stap moet zijn?
"Nu is het belangrijk om de inspanningen op te voeren om 'sociale duurzaamheid' te integreren in aanbestedingsprocedures en ervoor te zorgen dat deze correct worden toegepast door middel van effectieve monitoring tijdens de contractuitvoering. Het organiseren en promoten van werkgroepen om technische informatie en best practices te delen zijn waardevolle kansen waar openbare inkopers de nodige kennis kunnen opdoen om dit alles in de praktijk te brengen", concludeert Galluzzo.
De beste tips van Giuseppina Galluzzo voor duurzaam IT-inkopen
- Promoot professionele training in het vaststellen en verifiëren van criteria, inclusief zowel milieu- als sociale kenmerken.
- Evalueer de voordelen van een aankoopkeuze voor de administratie — vanuit economisch, ecologisch en sociaal perspectief. Deze activiteit vraagt een investering in middelen.
- Stimuleer marktdialoog om het verandermanagementproces te ondersteunen. Maak het voor bedrijven duidelijk dat investeringen in innovatieve en duurzamere producten kunnen leiden tot bedrijfsvoordelen.
- Stimuleer de beschikbaarheid van duurzamere producten door productcategorieën op te nemen in duurzaam inkopen, zelfs als het model dat u wilt kopen nog niet is gecertificeerd.
- Neem deel aan werkgroepen samen met andere inkopers, aangezien dit waardevolle kansen biedt om nieuwe kennis op te doen en informatie en best practices te delen.
