Hoe gedurfd moet uw IT-inkoop zijn om duurzaamheidsdoelen te bereiken? Waar legt u de lat en hoe helpen certificeringen hierbij? Johan Rodenhuis, senior duurzaamheidsadviseur bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat in Nederland, legt uit hoe u hoge ambities kunt omzetten in realiteit.
Rodenhuis is verantwoordelijk voor duurzaamheid binnen de Nederlandse overheidsinkoop Categorie IWR, die overkoepelende inkoopcontracten opstelt voor personele en gebouwgebonden ICT-voorzieningen die samen de ICT-werkomgeving vormen voor de hele Nederlandse staat.
Ambities naar een hoger niveau
“We willen een stap voor zijn. Onze ambitie is om een van de koplopers in de EU te zijn op het gebied van duurzame IT-inkoop, dus we willen bij elke inkoopcyclus blijven innoveren – elke aanbesteding moet innovatiever zijn dan de vorige. Ik denk dat dingen mogelijk zijn als je goed onderzoek doet en bereid bent berekende risico's te nemen. Zo kun je de markt flink uitdagen,” zegt Rodenhuis, die vindt dat het de taak is van de overheid om de lat hoog te leggen.
“Als wij het niet doen, waarom zou iemand anders het dan wel doen? We moeten de lat hoog leggen en meebewegen met de markt wanneer die de goede kant opgaat, maar ook het leiderschap nemen als de zaken niet zo snel verbeteren als we zouden willen.”
Rodenhuis is echter realistisch over de uitdagingen en stelt dat er meer ambitie nodig is van wetgevers. Hij verwelkomt ESG-regelgeving vanuit de EU, maar vindt dat individuele staten in de EU en daarbuiten meer kunnen doen.
“Er moet nog veel wetgeving worden ontwikkeld en dat kost tijd. We hebben grotere ambities nodig op het gebied van wetgeving,” zegt hij.
Naast wet- en regelgeving is een dialoog met fabrikanten volgens Rodenhuis essentieel om hun behoeften te begrijpen – en vice versa.
“We willen dat fabrikanten de kans krijgen om informatie met ons te delen over wat ze wel en niet kunnen, en wat wel of niet ambitieus is. We voeren meerdere rondes van overleg om ervoor te zorgen dat we de juiste balans vinden tussen ambitieus zijn en niet te veel eisen. De uitdaging is om die fijne grens te vinden tussen innovatief zijn en niets creëren waar niemand aan kan voldoen.”
Het gebruik van TCO Certified
Rodenhuis legt uit dat samenwerking met partners zoals TCO Development hun begrip van markttrends vergroot en zo helpt om het ambitieniveau op te schroeven. Hij geeft ook aan dat het belangrijk is om verschillen tussen keurmerken te herkennen om betere beslissingen te kunnen nemen.
“We gebruiken TCO Certified omdat het een zeer goed ontwikkelde certificering is, heel goed werkt voor IT en qua kwaliteit uitstekend is. Voor ons is het dan ook een logische stap om dit in onze aanbestedingen te gebruiken.”
“Ten eerste is het voor ons gemakkelijk te gebruiken omdat het een echt wereldwijde certificering is. Ten tweede is het een brede certificering die zich richt op meerdere aspecten van duurzaamheid. Het omvat klimaat- en circulariteitsaspecten, repareerbaarheid van onderdelen en dergelijke, evenals aspecten op het gebied van mensenrechten, zorgvuldigheidseisen en anti-corruptie. Deze gecombineerde criteria maken het een zeer solide certificering,” aldus Rodenhuis.

Johan Rodenhuis, senior duurzaamheidsadviseur bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Een andere kracht van TCO Certified is volgens Rodenhuis de productdatabase.
“Met de TCO Certified-database Product Finder is het eenvoudig om te controleren of een product voldoet – staat het in de database, dan zit je goed; staat het er niet in, dan heeft iemand een probleem!” zegt Rodenhuis lachend. “Dit maakt het gebruiksvriendelijk, en wij willen iets dat betrouwbaar en eenvoudig te implementeren is.”
Hij voegt eraan toe dat een andere sterk punt van TCO Certified is dat het voor merken eenvoudig is om hun producten te laten certificeren, tenminste nadat een bedrijf het certificeringsproces voor het eerste productmodel heeft doorlopen.
Rodenhuis benadrukt opnieuw het belang van dialoog en samenwerking.
“Wat helpt, is dat het team achter TCO Certified erg actief is; ze zoeken naar feedback op hun criteria en ze zijn erg professioneel. Dat helpt ons, en het feit dat ze een breed geaccepteerde certificering zijn, maakt ons leven een stuk eenvoudiger.”
Dialoog, samenwerking, vertrouwde partners
Rodenhuis legt uit dat zijn samenwerking met partners een wereldwijd bereik heeft om aan te sluiten bij het internationale karakter van de elektronicatoeleveringsketens.
“We richten ons op samenwerking met verschillende partijen wereldwijd om kennis te delen, samen te werken binnen en buiten de Nederlandse overheid, en via werkgroepen. We werken ook samen met beoordelings- en auditingorganisaties zoals Ecovadis. Dus wanneer we aanbestedingen publiceren, weten alle partijen precies welke kant we opgaan. Hierdoor hebben ze minder tijd nodig om te begrijpen wat het doel van een aanbesteding is, wat de strategie is en wat de eisen zijn, zodat ze hier goed op kunnen anticiperen en dat helpt ons enorm,” zegt hij.
“Je moet je echt heel erg richten op het proces in plaats van alleen op het eindresultaat”, voegt hij eraan toe.
Tot slot roept Rodenhuis de branche en inkopers op om zo veel mogelijk en op meerdere niveaus te innoveren.
“Een eenvoudige manier om te innoveren en dingen te veranderen zijn pilot-inkoopprogramma's. Zo kun je een hele hoop bereiken.”
