De IT-sector hanteert van oudsher een reactieve aanpak op het gebied van stofveiligheid, waarbij gevaarlijke stoffen pas worden verboden of aan beperkingen worden onderworpen nadat er schade is ontstaan.
TCO Certified Accepted Substance List neemt een andere, proactieve houding aan: alle stoffen worden als gevaarlijk beschouwd totdat het tegendeel is bewezen. Chemisch deskundige Stephen Fuller – de opsteller van de lijst – legt uit hoe deze lijst de normen voor chemische veiligheid wereldwijd naar een hoger niveau tilt.
Waarom reactief niet voldoende is
Het is duidelijk dat er behoefte is aan een proactievere aanpak. Er zijn momenteel meer dan 350.000 verschillende stoffen beschikbaar voor industrieel gebruik, maar slechts 1% daarvan is onderworpen aan een risicobeoordeling met betrekking tot de gevolgen voor de veiligheid van werknemers, de volksgezondheid en het milieu.
De wetgeving heeft moeite om gelijke tred te houden – en als er al maatregelen worden genomen, komen zogenaamde ‘betreurenswaardige vervangingen’ vaak voor: zodra een schadelijke chemische stof is verboden of aan beperkingen is onderworpen, wordt deze simpelweg vervangen door een andere die net zo schadelijk of zelfs nog schadelijker kan zijn.
Gevaarlijk tot het tegendeel is bewezen
Stephen Fuller legt de proactieve denkwijze uit die ten grondslag ligt aan TCO Certified Accepted Substance List .
“In plaats van ervan uit te gaan dat een chemische stof veilig is totdat het tegendeel is bewezen, beschouwen wij alle stoffen als gevaarlijk totdat is aangetoond dat ze veiliger zijn voor zowel mens als milieu,” zegt hij. “We verzamelen informatie over elke stof – inclusief vertrouwelijke gegevens van leveranciers – en laten deze beoordelen door een onafhankelijke toxicoloog. Alleen als blijkt dat het een veiliger alternatief is, kan het aan de lijst worden toegevoegd en mag het worden gebruikt in gecertificeerde producten en productieprocessen.”
Veiligere onderdelen betekenen veiligere producten
TCO CertifiedDe criteria zijn gericht op talrijke soorten gevaarlijke chemische stoffen die verderop in de toeleveringsketen worden gebruikt, zoals stabilisatoren. Stabilisatoren worden vaak gebruikt om de duurzaamheid van kunststof te vergroten, en veel daarvan zijn van oudsher gebaseerd op loodverbindingen, die ernstige risico’s voor het milieu en de gezondheid met zich meebrengen.
Aangezien stabilisatoren in veel gangbare kunststofonderdelen worden gebruikt, kan TCO Certified helpen om hele productcategorieën veiliger te maken. „Onze huidige focus ligt op onderdelen zoals kabels, printplaten en behuizingen“, zegt Stephen. „Dit betekent dat de criteria gemakkelijk kunnen worden toegepast op een breder scala aan producten, zoals televisies, diepvriezers of andere elektrische apparaten.“
De veiligheid van werknemers verbeteren
De risico's van gevaarlijke stoffen beperken zich niet tot het eindproduct. Maar al te veel productieprocessen stellen werknemers bloot aan aanzienlijke hoeveelheden schadelijke chemicaliën, vaak door direct, hands-on contact.
"Helaas worden veel stoffen die in Europa al lang verboden zijn, nog steeds gebruikt in Aziatische productielijnen," zegt Stephen. "Werknemers lopen extreem veel risico, vooral zonder de juiste training en beschermingsmiddelen. We zien een hoger risico op kanker door dit soort chemische blootstelling."
Om hier iets aan te doen, bevatAccepted Substance List TCO Certified Accepted Substance List ook proceschemicaliën, zoals reinigers en ontvetters. Bovendien moeten werknemers een risicotraining en beschermende uitrusting krijgen.
De lat wereldwijd hoger leggen, nu en in de toekomst
Door de lijst openbaar te maken en veiligere alternatieven voor gevaarlijke stoffen te stimuleren, legt de organisatie ‘ TCO Certified ’ de lat voor chemische veiligheid veel hoger dan alleen binnen de IT-sector. De invloed ervan is nu al in verschillende sectoren merkbaar – sommige Amerikaanse staten zijn erin geslaagd schadelijke vlamvertragers aan banden te leggen, waarbij ze de lijst als leidraad hebben gebruikt om veiligere opties aan te wijzen.
“Het is bevredigend om te zien dat ons werk een impact heeft die verder reikt dan onze eigen eisen,” zegt Stephen. “Door veiligere alternatieven in kaart te brengen en aan te tonen dat deze al beschikbaar zijn en worden gebruikt, leveren we het bewijs dat gevaarlijke stoffen niet langer nodig zijn – waarmee we beleidsmakers en anderen ondersteunen die zich inzetten voor het aan banden leggen van schadelijke chemicaliën, en aantonen dat veiligere vervanging niet alleen mogelijk is, maar ook al plaatsvindt.”
Het werk gaat door. In de komende jaren zullen de stoffencriteria van TCO Certifiedverder worden uitgebreid, waarbij nieuwe chemische categorieën in zowel producten als productieprocessen – zoals lijmen en polyvinylchloride (PVC) – zullen worden meegenomen om producten en productie veiliger te maken. Ook zullen de criteria voor veiligere stoffen worden toegepast op leveranciers verderop in de toeleveringsketen.
Het doel blijft hetzelfde: een toekomst waarin bij gecertificeerde producten, hun verpakking en de productie ervan uitsluitend veiligere stoffen worden gebruikt.
