De IT-sector leunde traditioneel op een reactieve aanpak van chemische veiligheid, waarbij gevaarlijke stoffen pas worden verboden of beperkt nadat er schade is aangericht.
TCO Certified Accepted Substance List kiest een andere, proactieve benadering: alle stoffen worden als gevaarlijk beschouwd tenzij het tegendeel bewezen is. Chemisch expert Stephen Fuller – de maker van de lijst – legt uit hoe hiermee de lat voor chemische veiligheid wereldwijd hoger wordt gelegd.
Waarom reactief niet volstaat
De noodzaak van een proactievere aanpak is duidelijk. Er zijn momenteel meer dan 350.000 verschillende stoffen beschikbaar voor industrieel gebruik, maar van slechts 1% is de risicoanalyse bekend voor wat betreft de veiligheid van werknemers, de menselijke gezondheid en het milieu.
Wetgeving heeft moeite om gelijke tred te houden – en wanneer er actie wordt ondernomen, komt de zogenaamde spijtige vervanging veel voor: zodra een schadelijke chemische stof is verboden of beperkt, wordt deze eenvoudig vervangen door een andere die net zo slecht of zelfs slechter kan zijn.
Gevaarlijk tenzij het tegendeel bewezen is
Stephen Fuller legt de proactieve gedachte achter TCO Certified Accepted Substance List uit.
"In plaats van te aannemen dat een chemische stof veilig is totdat het tegendeel is bewezen, beschouwen wij alle stoffen als gevaarlijk totdat is aangetoond dat ze veiliger zijn voor mens en milieu," zegt hij. "We verzamelen informatie over elke stof – inclusief vertrouwelijke leveranciersgegevens – en laten deze beoordelen door een onafhankelijke toxicoloog. Pas wanneer blijkt dat het een veiliger alternatief is, kan de stof aan de lijst worden toegevoegd en worden gebruikt in gecertificeerde producten en productieprocessen."
Veiligere componenten betekenen veiligere producten
De criteria van TCO Certified zijn gericht op veel gevaarlijke chemische stoffen die verderop in de toeleveringsketen worden gebruikt, zoals stabilisatoren. Veel stabilisatoren worden gebruikt om de duurzaamheid van plastic te vergroten en berustten traditioneel op verbindingen op basis van lood, wat ernstige risico's oplevert voor het milieu en de gezondheid.
Omdat stabilisatoren in veel veelvoorkomende plastic componenten worden gebruikt, kan TCO Certified helpen om hele productcategorieën veiliger te maken. "Onze huidige focus ligt op componenten zoals kabels, geprinte platen en behuizingen," zegt Stephen. "Dit betekent dat de criteria eenvoudig kunnen worden toegepast op een breder scala aan producten, zoals televisies, vriezers of elk ander elektrisch product."
De veiligheid van werknemers verbeteren
De risico's van gevaarlijke stoffen beperken zich niet tot het eindproduct. In veel productieprocessen worden werknemers blootgesteld aan aanzienlijke hoeveelheden schadelijke chemicaliën, vaak via direct, fysiek contact.
"Helaas worden veel stoffen die in Europa al lang verboden zijn, nog steeds gebruikt in Aziatische productielijnen," zegt Stephen. "Werknemers lopen extreem veel risico, vooral zonder de juiste training en beschermende middelen. Door dit soort blootstelling aan chemicaliën zien we grotere risico's op kanker."
Om dit aan te pakken, omvat TCO Certified Accepted Substance List ook proceschemicaliën, zoals reinigings- en ontettingsmiddelen. Daarnaast moeten werknemers een risicotraining en beschermende uitrusting krijgen.
De lat wereldwijd hoger leggen, nu en in de toekomst
Door de lijst openbaar te maken en te stimuleren dat er wordt overgestapt op veiligere alternatieven voor gevaarlijke stoffen, tilt TCO Certified de chemische veiligheidsnormen ver buiten de IT-sector uit. De invloed is nu al merkbaar in verschillende sectoren – sommige Amerikaanse staten zijn erin geslaagd schadelijke vlamvertragers aan banden te leggen door te verwijzen naar de lijst om veiligere opties aan te duiden.
"Het is verheugend om te zien dat ons werk effect heeft dat verder reikt dan onze eigen vereisten," zegt Stephen. "Door veiligere alternatieven aan te duiden en aan te tonen dat deze al beschikbaar zijn en worden gebruikt, leveren we het bewijs dat gevaarlijke stoffen niet langer nodig zijn. Hiermee ondersteunen we beleidsmakers en anderen die zich inzetten om schadelijke chemicaliën te beperken, en tonen we aan dat veilige vervanging niet alleen mogelijk is, maar ook al plaatsvindt."
Het werk gaat door. De komende jaren zullen de stoffencriteria van TCO Certified verder worden uitgebreid, waarbij nieuwe chemische categorieën in zowel producten als productieprocessen worden meegenomen – zoals lijmen en polyvinylchloriden (pvc) – om producten en de productie veiliger te maken. Ook worden de criteria voor veiligere stoffen toegepast op leveranciers verder op in de toeleveringsketen.
Het doel blijft onveranderd: een toekomst waarin alleen veiligere stoffen worden gebruikt in gecertificeerde producten, de verpakking en de productie.
