Het wordt steeds moeilijker om producten te herkennen die ecologisch en maatschappelijk duurzaam zijn. Er zijn meer dan 200 zogenaamde milieukeurmerken op de EU-markt. Slechts enkele daarvan zijn transparant, hanteren regelmatig bijgewerkte en strenge criteria of bestrijken de volledige levenscyclus van de producten. Bij veel keurmerken ontbreekt bovendien een onafhankelijke controle op de naleving van de criteria, wat nodig is om een keurmerk geloofwaardig te maken. De ongecontroleerde wildgroei aan milieukeurmerken druist in tegen het doel om kopers te begeleiden bij het maken van betere keuzes en om duurzame ontwikkeling te bevorderen.
Steeds meer kopers en consumenten worden zich steeds meer bewust van ‘greenwashing’ en ‘bluewashing’, nu het onjuiste gebruik van overdreven beweringen over ecologische en maatschappelijke duurzaamheid voor marketingdoeleinden wijdverbreid is geworden. Producten worden aangeprezen als milieuvriendelijker of als een groenere keuze dan alternatieven, zonder dat er enig bewijs is om dergelijke beweringen te staven.
Om dit probleem aan te pakken, heeft de Europese Commissie strengere regels voorgesteld die vereisen dat duurzaamheidslabels die op de EU-markt worden gebruikt, transparanter en betrouwbaarder zijn. Volgens het voorstel moeten labels worden ondersteund door een degelijk certificeringssysteem, waardoor het risico op greenwashing en misleidende marketing wordt verminderd.
Een dergelijk systeem houdt in dat criteria en verificatiemethoden wetenschappelijk onderbouwd zijn en in een open proces worden ontwikkeld. Bij de ontwikkeling van criteria moet ook rekening worden gehouden met de volledige levenscyclus en moet dit verandering op het gebied van duurzaamheid stimuleren.
Het belangrijkste is dat een onafhankelijke partij controleert of aan de criteria wordt voldaan. Uiteindelijk draait het allemaal om bewijs. Zelfs de meest ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen mislukken als ze niet gebaseerd zijn op een systeem van onafhankelijke controle en follow-up.
Een milieukeurmerk of duurzaamheidscertificaat kan een grote hulp zijn, maar alleen als het geloofwaardig is en een degelijk certificeringssysteem heeft. Bij TCO Development bijvoorbeeld, de organisatie achter het duurzaamheidscertificaat TCO Certified, besteden we meer dan 10.000 uur per jaar aan het ontwikkelen van criteria. Daarbij richten we ons uitsluitend op IT-productcategorieën. Bovendien besteden geaccrediteerde deskundigen elk jaar meer dan 20.000 uur aan het testen van producten en het beoordelen van toeleveringsketens om te waarborgen dat aan de duurzaamheidscriteria op TCO Certified wordt voldaan.
Met andere woorden: een milieukeurmerk moet gebaseerd zijn op een degelijk certificeringssysteem dat garandeert dat het keurmerk zijn beloften nakomt. Het voorstel van de Europese Commissie is een welkome stap en zal van cruciaal belang zijn om kopers te helpen betere keuzes te maken en ‘greenwashing’ te voorkomen.
Sören is CEO bij TCO Development en naast zijn interesse in duurzamere IT-producten (wie had dat gedacht?) houdt hij van langlaufen, mountainbiken en zeekajakken.
