Praca przymusowa i szkodliwe warunki pracy mogą wystąpić na każdym etapie produkcji – od wydobycia surowców po produkcję komponentów i ostateczny montaż. Dla osób dokonujących zakupów rodzi to kluczowe pytanie: w jaki sposób można podejmować odpowiedzialne decyzje, gdy najpoważniejsze zagrożenia są ukryte w łańcuchu dostaw?
Autor: Dmytro Kapotia, wsparcie w zakresie zrównoważonych zakupów w Europie Wschodniej.
Złożone wyzwanie
Ogromny stopień skomplikowania sektora IT utrudnia ustalenie pochodzenia materiałów i sposobu traktowania pracowników. Z tego powodu wiele osób dokonujących zakupów decyduje się na lokalne podejście do odpowiedzialności społecznej, często pomijając kwestie takie jak współczesne niewolnictwo, sprawiedliwe płace i warunki zatrudnienia powiązane z pozyskiwanymi produktami.
Problemy te często tkwią głębiej w łańcuchach dostaw, daleko od miejsc sprzedaży i użytkowania produktów. W efekcie istnieje „dystans psychologiczny” między konsumentami, osobami doświadczającymi współczesnego niewolnictwa a menedżerami łańcucha dostaw. Ignorowanie tych zagrożeń może prowadzić do zakłóceń w dostawach, uszczerbku na reputacji i przyszłych barier w dostępie do rynku, ale co ważniejsze, ponosimy moralną odpowiedzialność wobec poszkodowanych osób.
Złożone wyzwanie
Ogromny stopień skomplikowania sektora IT utrudnia ustalenie pochodzenia materiałów i sposobu traktowania pracowników. Z tego powodu wiele osób dokonujących zakupów decyduje się na lokalne podejście do odpowiedzialności społecznej, często pomijając kwestie takie jak współczesne niewolnictwo, sprawiedliwe płace i warunki zatrudnienia powiązane z pozyskiwanymi produktami.
Problemy te często tkwią głębiej w łańcuchach dostaw, daleko od miejsc sprzedaży i użytkowania produktów. W efekcie istnieje „dystans psychologiczny” między konsumentami, osobami doświadczającymi współczesnego niewolnictwa a menedżerami łańcucha dostaw. Ignorowanie tych zagrożeń może prowadzić do zakłóceń w dostawach, uszczerbku na reputacji i przyszłych barier w dostępie do rynku, ale co ważniejsze, ponosimy moralną odpowiedzialność wobec poszkodowanych osób.
Autor: Dmytro Kapotia, wsparcie w zakresie zrównoważonych zakupów w Europie Wschodniej.
Częste obszary ryzyka
- Surowce – kobalt i minerały 3TG (cyna, wolfram, tantal, złoto), często powiązane z wyzyskiem i pracą dzieci.
- Komponenty i montaż wstępny – nadmierne godziny nadliczbowe, praca w warunkach przymusu ekonomicznego, opłaty rekrutacyjne ponoszone przez pracowników migrantów, niebezpieczne warunki pracy.
- Montaż końcowy i logistyka – praca tymczasowa lub studentów z niespójną ochroną.
Postępy w polityce – ale ograniczony wgląd
UE wprowadza surowsze wymagania dotyczące należytej staranności w zakresie praw człowieka i zmierza w kierunku zakazu produktów wytwarzanych przy użyciu pracy przymusowej. Choć są to ważne kroki, rzeczywiste egzekwowanie przepisów pozostaje trudne. Łańcuchy dostaw są często długie, rozproszone i w dużej mierze niewidoczne, a wielu poddostawców ma siedziby w krajach, w których prawa pracownicze są słabe lub nie są odpowiednio egzekwowane.
Dlaczego trudno działać w pojedynkę
Nawet dla dużych nabywców monitorowanie zgodności z przepisami w całym łańcuchu dostaw jest niezwykle trudne. Wymagałoby to kosztownych audytów, a śledzenie i monitorowanie działań korygujących pochłania ogromne zasoby.
Kwestią sporną jest również siła przebicia. Pojedynczy nabywca, a nawet grupa nabywców, rzadko dysponuje wystarczającym wpływem, aby zmienić praktyki w fabrykach dostarczających towary dla dziesiątek globalnych marek.
W końcu, jak zauważono w niedawnym artykule w Journal of Purchasing and Supply Management, identyfikacja (przed podjęciem jakichkolwiek działań!) współczesnego niewolnictwa w łańcuchach dostaw wymaga zaangażowania i współpracy różnych podmiotów dysponujących szerokim wachlarzem specjalistycznej wiedzy, finansowania, dostępu i legitymacji. Organy certyfikujące i audytowe odgrywają uznaną rolę w tego rodzaju współpracy wielostronnej.
W jaki sposób TCO Certified pomaga przeciwdziałać ryzyku współczesnego niewolnictwa
Jako globalny certyfikat zrównoważonego rozwoju, TCO Certified może rozszerzyć zasięg wymagań dotyczących zamówień społecznych w głąb łańcucha dostaw skuteczniej niż jakikolwiek pojedynczy nabywca:
- Obowiązkowe kryteria społeczne
Certyfikowane produkty muszą spełniać kryteria oparte na lokalnych i międzynarodowych przepisach dotyczących pracy, zdrowia i bezpieczeństwa, a także na Konwencji o prawach dziecka ONZ. - Niezależna weryfikacja
Zgodność z wymaganiami jest weryfikowana i monitorowana przez niezależnych, akredytowanych ekspertów – co ogranicza ryzyko stosowania praktyk typu „greenwashing” i „bluewash” oraz pomaga upewnić się, że pracownicy są faktycznie chronieni. - Monitorowanie działań korygujących
Niezgodności muszą zostać usunięte w określonych przedziałach czasowych, co pomaga upewnić się, że problemy są nie tylko wykrywane, ale również rozwiązywane. - Przejrzystość i rozliczalność
Kryteria wymagają wskazania kluczowych dostawców oraz przypisania odpowiedzialności kierownictwa wyższego szczebla za zgodność z przepisami w łańcuchu dostaw – co umożliwia lepsze wykrywanie i zapobieganie ryzykom w czasie. - Accepted Factory List
Fabryki są kwalifikowane do odpowiednich kategorii ryzyka na podstawie wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju. Te, które spełniają wymagania, pozostają zatwierdzone, a te, które ich nie spełniają, są usuwane. Zapewnia to zachętę do długoterminowych usprawnień i pozwala markom IT wybierać bardziej odpowiedzialne fabryki, tworząc biznesowy bodziec do zrównoważonego rozwoju.
Włączając TCO Certified do procesu zakupowego jako jego integralną część, nabywcy sprzętu IT mogą wyjść poza obietnice bez pokrycia i podjąć konkretne kroki w celu ograniczenia ryzyka współczesnego niewolnictwa w łańcuchu dostaw.
Więcej szczegółów na temat dzisiejszych kryteriów dotyczących łańcucha dostaw oraz tego, jak będą one rozwijane w przyszłych generacjach, można znaleźć w naszym dokumencie Roadmap for Sustainable IT.


