Gospodarka o obiegu zamkniętym polega na odpowiedzialnym wykorzystaniu zasobów – wydłużaniu okresu użytkowania produktów i utrzymywaniu materiałów w obiegu tak długo, jak to możliwe. Jak jednak przełożyć to na praktykę związaną z zakupem i użytkowaniem produktów IT? W oparciu o spostrzeżenia ekspertów ds. gospodarki o obiegu zamkniętym, specjalistów ds. zaopatrzenia oraz marek z branży IT, w niniejszym artykule zebrano wskazówki, które pomogą Ci zrobić kolejny krok w kierunku IT opartego na obiegu zamkniętym.
Wykorzystaj swoją siłę nabywczą
1. Wyraźnie zaznacz, że oczekujesz od dostawców rozwiązań opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym. W procesie zamówień publicznych zaznacz, że wymagane są produkty i usługi zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, a w stosownych przypadkach powiąż te oczekiwania z celami Twojej organizacji w zakresie klimatu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Wyraźne zapotrzebowanie ze strony klientów stanowi silny bodziec do opracowywania produktów bardziej zrównoważonych.
2. Poszukaj dostawców oferujących produkty o długiej żywotności, a także usługi w zakresie naprawy, modernizacji, ponownego wykorzystania i odsprzedaży, które pomagają wydłużyć okres użytkowania produktów. Wspólne priorytety mogą pomóc w realizacji celów związanych z obiegowym i zrównoważonym zarządzaniem infrastrukturą IT. Wykorzystaj dialogi przedkonkurencyjne i zapytania ofertowe (RFI) do zebrania informacji.
3. Uwzględnij kryteria związane z obiegiem zamkniętym w swoich zasadach zamówień publicznych i specyfikacjach. Na przykład określ wymagania dotyczące trwałości i możliwości naprawy, aby wydłużyć okres użytkowania produktów, a także dotyczące ograniczenia lub wyeliminowania substancji niebezpiecznych, aby poprawić możliwości recyklingu materiałów.
4. Ograniczaj wpływ na środowisko, wybierając produkty z drugiej ręki oraz korzystając z usług renomowanych dostawców zajmujących się odnawianiem i regeneracją sprzętu.
5. Nie należy przeceniać korzyści środowiskowych i finansowych wynikających z przejścia na urządzenie bardziej energooszczędne. W wielu przypadkach potencjalne oszczędności są mniejsze niż negatywny wpływ związany z procesem produkcji.
6. Rozwiązania typu „produkt jako usługa” stają się coraz bardziej powszechne. Należy pamiętać, że usługi leasingowe nie są z natury rzeczy oparte na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym. Należy uwzględnić kryteria związane z obiegiem zamkniętym, tak samo jak w przypadku zakupu produktów.
7. Poproś dostawcę o rozbudowaną gwarancję obejmującą serwis, naprawy i wymianę baterii w całym przewidywanym okresie eksploatacji produktu. Zapewnia to większą przewidywalność kosztów i stanowi dla producentów sprzętu IT zachętę do projektowania trwalszych urządzeń o wysokiej jakości.
Dłużej korzystaj z produktów IT
8. Korzystaj z urządzeń elektronicznych dłużej — to jeden z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie wpływu na klimat, oszczędzanie zasobów naturalnych i ograniczenie ilości odpadów elektronicznych. W razie potrzeby naprawiaj je i modernizuj, zamiast je wymieniać.
9. Przy zakupie sprzętu IT myśl długofalowo — wybierz wydajne urządzenie, które będzie w stanie sprostać Twoim potrzebom przez kilka lat.
10. Upewnij się, że kupowane przez Ciebie produkty są zaprojektowane z myślą o długiej żywotności. Muszą być trwałe, z możliwością rozbudowy i łatwe w naprawie.
11. Zwróć uwagę na żywotność baterii. Wiele przenośnych urządzeń elektronicznych trafia na śmietnik, ponieważ bateria straciła zdolność do magazynowania energii. Upewnij się, że bateria jest wysokiej jakości i łatwa do wymiany.
12. Aby przedłużyć żywotność baterii, należy jak najczęściej utrzymywać poziom naładowania urządzenia w zakresie 20–80% oraz unikać pozostawiania go w miejscach narażonych na działanie wysokich temperatur.
13. Wprowadzić programy odbioru zużytego sprzętu IT, w ramach których produkty są zwracane dostawcy w celu odnowienia, ponownego wykorzystania, odsprzedaży lub odpowiedzialnego recyklingu.
14. Zwracaj uwagę na stare nawyki i zasady, które utrudniają wdrażanie praktyk opartych na obiegu zamkniętym. Przykładem mogą być krótkie cykle wymiany sprzętu, zasady wymagające, by pracownicy zawsze otrzymywali zupełnie nowy sprzęt, czy też procedury zakupowe, w których priorytetem jest najniższy koszt początkowy, a nie trwałość, możliwość naprawy i ponownego wykorzystania.
Zaangażuj resztę swojej organizacji
15. Należy przeanalizować obecną sytuację, aby ustalić, gdzie i w jaki sposób można wdrożyć praktyki oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym. Dobrym punktem wyjścia mogą być rozmowy z osobami zajmującymi się zakupem i zarządzaniem sprzętem IT.
16. Należy mieć świadomość, jak praktyki z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym w IT mogą wpływać na pracowników, i angażować ich na wczesnym etapie procesu. Należy opracować wewnętrzną politykę zarządzania IT w oparciu o zasady gospodarki o obiegu zamkniętym, która zapewni równowagę między odpowiedzialnością za środowisko a praktycznymi potrzebami różnych stanowisk i zadań służbowych.
17. Należy określić jasne zachęty poprzez wskazanie korzyści płynących z gospodarki o obiegu zamkniętym, takich jak mniejszy wpływ na klimat, zmniejszenie ilości odpadów elektronicznych, poprawa wydajności operacyjnej oraz niższe koszty zarządzania infrastrukturą IT.
18. Ustal wskaźniki KPI, aby śledzić wpływ stosowanych przez Ciebie praktyk w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym w IT. Monitoruj na przykład roczną ilość odpadów elektronicznych, ślad węglowy na pracownika oraz udział materiałów pochodzących z recyklingu. W przypadku produktów posiadających certyfikat TCO Certified zweryfikowane dane znajdziesz w narzędziu Report Generator.
19. Współpraca między różnymi działami ma kluczowe znaczenie i pomoże wam osiągać szybsze postępy. Angażujcie decydentów i specjalistów z działów IT, zaopatrzenia, zrównoważonego rozwoju, finansów, zarządzania obiektami i komunikacji w regularne dyskusje na temat gospodarki o obiegu zamkniętym.
20. Znajomość zagadnień związanych ze zrównoważonym rozwojem może zmotywować zarówno kierownictwo, jak i pracowników do wprowadzania zmian. Należy zadbać o to, by posiadać aktualną wiedzę na temat wpływu produktów IT na klimat, substancji niebezpiecznych występujących w produktach i procesach produkcyjnych, wykorzystania zasobów, odpadów elektronicznych oraz zagrożeń związanych z łańcuchem dostaw.
21. Należy zadbać o to, by niebezpieczne odpady elektroniczne były utylizowane w sposób odpowiedzialny i nie były nielegalnie wywożone. Należy współpracować z wykwalifikowanymi podmiotami zajmującymi się gospodarką odpadami, które przetwarzają produkty w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami.
22. Podziel użytkowników w swojej organizacji na grupy w zależności od ich potrzeb informatycznych. Pomoże to zoptymalizować wykorzystanie urządzeń i zidentyfikować możliwości ponownego wykorzystania produktów.
23. Należy pamiętać, że zmiana to proces długotrwały. Należy zachować długoterminową perspektywę oraz dać sobie czas i przestrzeń na zmianę zachowań.
Daj produktom IT drugie życie
24. Wprowadź procedury zbierania zużytego sprzętu IT, aby można go było ponownie wykorzystać lub poddać recyklingowi, zamiast pozwolić, by leżał zapomniany w szufladzie. Na przykład zadbaj o to, by stare urządzenia były oddawane przed wydaniem nowych.
25. Nie przegap okazji do odzyskania wartości z produktów IT, gdy przestaną one odpowiadać potrzebom Twojej organizacji. Rozważ odsprzedaż za pośrednictwem renomowanych partnerów zajmujących się odnawianiem lub regeneracją sprzętu, a także rozważ przekazanie darowizn na cele charytatywne lub odsprzedaż pracownikom.
26. Chroń swoje dane — korzystaj z oprogramowania do bezpiecznego usuwania danych lub upewnij się, że firma, której sprzedajesz produkty, zajmie się tym w bezpieczny sposób.
27. Poproś sprzedawcę o potwierdzenie, że produkt został odnowiony lub zregenerowany i sprzedany nowemu użytkownikowi, aby nie trafił przedwcześnie na śmietnik.
28. Jeśli chcesz odsprzedać swoje produkty, zrób to zaraz po tym, jak przestaniesz ich używać. Z każdym miesiącem przechowywania tracą one na wartości.
29. Dołączaj ładowarki i kable do sprzedawanych produktów IT — w przeciwnym razie konieczne może być wyprodukowanie nowych, co zmniejszy zarówno korzyści dla środowiska, jak i wartość uzyskaną przez Ciebie.
Połącz siły z innymi
30. Jeśli głównym celem jest stworzenie gospodarki o obiegu zamkniętym, nie da się samodzielnie zamknąć obiegu. Aby osiągnąć ten cel, konieczne jest nawiązanie współpracy z zainteresowanymi stronami na każdym etapie cyklu życia produktu.
31. Nie bój się prosić o pomoc. Dołączaj do sieci kontaktów, ucz się od innych i dziel się swoją wiedzą.
32. Pamiętaj, że nawet najmniejszy wkład ma znaczenie. Nie ma większego znaczenia, jaki będzie ten pierwszy krok, bylebyś go po prostu zrobił.
33. Nawiąż współpracę z innymi nabywcami, aby zwiększyć swoją siłę nabywczą i wpływ. Korzystanie z wiarygodnego certyfikatu zrównoważonego rozwoju, takiego jak TCO Certified, oznacza, że opierasz się na tych samych kryteriach, co tysiące innych nabywców na całym świecie. Dzięki temu Twoja praca w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym w branży IT staje się bardziej wydajna, a Ty oszczędzasz zasoby.
