De IT-sector verwelkomt dialoog voor een betere duurzaamheid

Duizenden werknemers zijn betrokken bij de vervaardiging van één enkel IT-productmodel, van de inkoop van materialen en de productie van componenten tot de eindmontage van het product. Veel hiervan vindt plaats in landen met lage kosten en lage lonen, waar de bescherming van werknemers vaak onvoldoende is en sociale duurzaamheid een blijvende uitdaging vormt. Voorbeelden van gebieden die voor verbetering vatbaar zijn, zijn leefbare lonen, vertegenwoordiging van werknemers en werktijden.

In 2009 werden criteria voor sociaal verantwoord fabriceren toegevoegd aan TCO Certified en deze zijn sindsdien elke drie jaar bijgewerkt en strenger gemaakt. Bij TCO Certified zijn alle criteria verplicht en wordt de naleving onafhankelijk geverifieerd. Om hun producten gecertificeerd te krijgen, moeten merkeigenaren ervoor zorgen dat producten en fabrieken aan alle criteria in TCO Certified voldoen. Naarmate het aantal betrokken merkeigenaren groeit, vallen meer fabrieken onder de criteria en kunnen het leven en de gezondheid van werknemers verbeteren. TCO Certified heeft nu invloed op meer dan 200.000 werknemers op weg naar duurzamere werkomstandigheden.

Naast het voldoen aan de verplichte criteria in TCO Certified, moeten merkeigenaren een langetermijnverbintenis aantonen en proactief samenwerken met hun leveranciers om duurzaamheidsrisico's te verminderen. Om dit werk op te volgen, moeten alle merkeigenaren eenmaal per jaar een zelfevaluatievragenlijst invullen en bewijsstukken aanleveren om aan te tonen dat de vermelde informatie correct is. Ze moeten ook in een jaargesprek samenkomen met een geaccepteerde onafhankelijke sociale verificateur om de resultaten te bespreken voordat een eindscore – rood, geel of groen – wordt vastgesteld door de verificateur. Groen wordt beschouwd als best practice, geel betekent dat best practice kan worden bereikt met verbeteringen, en rood betekent dat het programma/de praktijk ontbreekt.

De vragenlijst en het interview zijn bedoeld om merkeigenaren te helpen opkomende risico's te voorzien en hun leveranciers te ondersteunen bij het aanpakken ervan. Een datum-geanonimiseerde versie van de resultaten delen we met deelnemende merkeigenaren in een jaarlijks rapport om hen te helpen nieuwe inzichten te verkrijgen en sneller de juiste richting in te slaan.

Het beoordelingsproces is ook voordelig voor ons bij TCO Development. Het geeft ons inzicht in de toeleveringsketen van IT-producten en helpt ons de mate van volwassenheid en betrokkenheid te meten, resultaten te vergelijken en nieuwe criteria te ontwikkelen met maximale relevantie en impact.

Voor merkeigenaren is deelname aan het proces verplicht, maar de mate van transparantie is vrijwillig. We merken echter dat velen het nut ervan inzien om volledig transparant deel te nemen aan het proces, omdat dit hen helpt te focussen, hun managementsystemen voor de toeleveringsketen te verbeteren en sneller vooruitgang te boeken. Alle merkeigenaren zijn bereid geweest om details over hun toeleveringsketenbeheer te bespreken en te delen met TCO Development om hun prestatiebeoordeling te verbeteren en te leren waar ze zich van jaar tot jaar op moeten richten om hun betrokkenheid bij de toeleveringsketen te verbeteren.

Duurzame vooruitgang verloopt sneller als merkeigenaren op een geharmoniseerde manier samenwerken met leveranciers. Tijdens de interviews in 2019-2021 vroegen sommige organisaties ons hoe ze konden werken aan het verbeteren van de transparantie en afstemming met hun collega's. Dit werd een focusgebied bij de ontwikkeling van TCO Certified, generation 9.

Voorafgaand aan de lancering van TCO Certified, generation 9 hebben we de zelfevaluatievragenlijst ontwikkeld om de transparantie te vergroten en de harmonisatie tussen merkeigenaren te verbeteren. Vanaf 2022 en daarna identificeert het beoordelingsproces hiaten op een betere manier en begeleidt het merkeigenaren duidelijker bij het implementeren van de resterende stappen die nodig zijn om best practice-niveaus te bereiken. Met deze wijziging hebben merkeigenaren een leidend hulpmiddel dat hen helpt programma's op te zetten voor leefbare lonen, werknemersvertegenwoordiging, werktijden en meer. Ons doel om een geharmoniseerd niveau van verantwoordelijkheid van merkeigenaren in de toeleveringsketens van de gecertificeerde producten te bereiken is ambitieuzer dan ooit.

Hieronder vindt u een selectie van resultaten uit de jaarlijkse beoordelingen die zijn uitgevoerd in 2019, 2020 en 2021. Deze omvatten 20 vragen die gedurende de drie jaar gelijk blevelden om vergelijkbare resultaten te krijgen en de ontwikkeling in de loop van de tijd te volgen. Dit artikel belicht de bevindingen op zeven belangrijke impactgebieden, waaronder sommige met goede vooruitgang en andere waar nog veel moet gebeuren.

Het aantal merkeigenaren met gecertificeerde producten is gegroeid tijdens de gemeten periode, wat betekent dat het aantal merkeigenaren in de tabellen jaarlijks toeneemt. In 2019 namen 14 merkeigenaren deel aan het beoordelingsproces. In 2021 was dit aantal 26.

Due diligence in de toeleveringsketen is een belangrijk hulpmiddel dat organisaties helpt om de mensenrechten en het milieu te respecteren in hun toeleveringsketens. De OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen worden beschouwd als het due-diligencekader dat bedrijven moeten uitvoeren om feitelijke en potentiële risico's voor de mensenrechten en het milieu in hun eigen activiteiten, toeleveringsketens en zakelijke relaties te identificeren, voorkomen, beperken en er verantwoording over af te leggen. Een goed managementsysteem toont aan hoe systematisch een merkeigenaar werkt met de leverancier en geeft de mate van invloed aan die zij hebben om verbeteringen in hun toeleveringsketens te stimuleren.

• In 2019 gaven 14 merkeigenaren aan dat zij vóór het sluiten van het contract due diligence uitvoerden bij leveranciers. Uit het beoordelingsproces bleek echter dat slechts 6 van de 14 konden bewijzen dat hun due-diligenceprocess in overeenstemming was met de beste praktijken uit de OESO-richtlijnen.
• In de loop van 2020 zijn 19 merkeigenaren beoordeeld. Van drie van hen werd beoordeeld dat zij hun managementstelsel voor gepaste zorgvuldigheid hadden verbeterd in vergelijking met het voorgaande jaar.
• Tegen 2021 was het aantal beoordeelde merkeigenaren gestegen tot 26. Twee extra merkeigenaren hadden hun proces voor gepaste zorgvuldigheid verbeterd sinds hun eerste beoordeling in 2020.
• Degenen die waren doorgegaan naar een groene score, bleven dit niveau consistent handhaven tijdens de volgende jaarlijkse interviews. Slechts twee merkeigenaren antwoordden tijdens de interviews van 2021 dat ze geen proces hadden ingevoerd.

Merkeigenaren moeten zich inspannen om de rechten van kwetsbare werknemers in hun toeleveringsketens te beschermen. Jonge werknemers (16 tot 18 jaar oud) mogen geen overwerk verrichten en mogen niet worden blootgesteld aan werk dat voor hen waarschijnlijk gevaarlijk of schadelijk is.

• In 2019 werd van 4 van de 14 geïnterviewde merkeigenaren beoordeeld dat ze best practices volgden door directe stappen te zetten om ervoor te zorgen dat jonge werknemers zich bewust waren van hun arbeidsrechten.
• Tegen 2021 waren de 26 merkeigenaren beoordeeld en konden allemaal bewijzen dat ze een proces hebben om op zijn minst de rechten van jonge, kwetsbare werknemers te beschermen. Tien merkeigenaren in totaal konden aantonen dat ze best practices toepasten door direct betrokken te zijn bij een door hen ontwikkeld trainingsprogramma voor de bescherming van kwetsbare werknemers. De overige merkeigenaren stelden hulpmiddelen beschikbaar en verplichtten leveranciers om jonge werknemers over hun rechten te informeren.

Volgens de IAO-conventies 131 en 26 moet een minimumloon individuele werknemers fatsoenlijke levensstandaarden bieden en in de basisbehoeften van een gezin voorzien. Om echter een basisniveau te bereiken om van te leven, kunnen werknemers in situaties worden gedwongen waarin ze moeten instemmen met buitensporig overwerk, omdat werken binnen de lokale wettelijke limieten hen niet in staat stelt een leefbaar loon te verdienen.

Minimumlonen en leefbare lonen hebben dezelfde doelstelling, maar worden anders berekend. Minimumlonen worden vastgesteld door overheden die de werkgelegenheid en economische groei willen stimuleren en tegelijkertijd armoede willen verminderen. Leefbare lonen voor een werknemer zijn vrijwillig en berekeningen zijn uitsluitend gebaseerd op wat nodig is om gedefinieerde elementen voor een fatsoenlijke levensstandaard te dekken, zoals gezin, voeding en huisvesting.

Merkeigenaren hebben aangevoerd dat het voor hen niet altijd mogelijk is om lonen vast te stellen op het niveau van de leverancier voor alle werknemers in een fabriek van een leverancier. Velen vonden daarom dat een best practice eruit bestond om collectieve onderhandelingen tussen werknemers en hun werkgevers te ondersteunen, waarbij loonsverhogingen zijn gebaseerd op de vaardigheden van de werknemer.

• In 2019 kon geen van de 14 geïnterviewde merkeigenaren geloofwaardig bewijs leveren van de implementatie van een leefbaarloonprogramma in hun toeleveringsketens. Hoewel zes merkeigenaren konden aantonen dat ze onderzoek deden, leidde dit niet tot enige implementatie.
• In 2020 kon 1 van de 19 geïnterviewde merkeigenaren bewijzen dat deze een model voor een leefbaarloonprogramma toepaste in een van de eigen fabrieken. Er werd echter beoordeeld dat deze merkeigenaar het program in het daaropvolgende jaar 2021 had stopgezet. In datzelfde jaar werd een andere merkeigenaar die nieuw was bij TCO Certified onafhankelijk beoordeeld als aanbieder van een leefbaarloonprogramma. Ditmaal betrof dit een fabriek van een leverancier die niet direct eigendom was van de merkeigenaar. Deze merkeigenaar is tot op heden de enige die kan bewijzen dat een leefbaar loon wordt geboden in de fabriek van een leverancier.
• Wij concluderen dat hoewel het bewustzijn en het onderzoek op dit gebied zijn toegenomen, er geen substantiële verbetering is opgetreden in de implementatie van een leefbaar loon; en dat de afhankelijkheid van het verhogen van lonen afhangt van het beperken van de hoeveelheid beschikbare overwerk voor werknemers, terwijl eventuele inkomensverschillen worden opgevangen die kunnen optreden wanneer de uren van werknemers worden beperkt.

Merkeigenaren moeten hun bedrijfsvoering aanpassen om productiefaciliteiten die niet direct hun eigendom zijn in staat te stellen om omstandigheden te vermijden die buitensporige hoeveelheden overwerk voor werknemers kunnen veroorzaken.

• Van 2019 tot 2021 werd bij de meerderheid van de merkeigenaren onafhankelijk vastgesteld dat zij over een gestructureerd inkoopproces voor leveranciers beschikten om situaties te vermijden die tot buitensporig overwerk kunnen leiden. Daarnaast hielden velen van hen toezicht op de naleving door werkuren en andere meetgegevens te verzamelen bij leveranciers. Dit had doorgaans invloed op productielijnen die waren toegewezen aan merkeigenaren, maar niet op het aantal werkuren in fabrieken als geheel, wat hetgeen is waar fabrieksauditors naar kijken.
• Om deze reden, en vanwege de aanhoudende situatie waarin door leveranciers en lokale autoriteiten overwerk wordt getolereerd dat ver uitgaat boven wat wettelijk en gezond is, blijft het voor TCO Certified noodzakelijk om de werkweek te beperken tot 60 uur voor alle werknemers in de hele fabriek, ongeacht de lokale wetgeving. Hoewel een werkweek van 60 uur in sommige landen de wettelijke limiet is, is deze minder strikt dan in het belangrijkste productieland China, waar lokale overheden de werkuren niet handhaven.

Vertegenwoordigers van werknemers spelen een belangrijke rol bij het vergemakkelijken van de communicatie met werknemers en moeten deelnemen aan het volledige auditproces, omdat dit hun toegang geeft tot auditresultaten en corrigerende actieplannen. De vraag beoordeelt in welke mate vertegenwoordigers van werknemers worden betrokken bij het proces van leverancierstoezicht door de merkeigenaar. Om een groene score te behalen, moet het proces van de merkeigenaar zo zijn ingericht dat vertegenwoordigers van werknemers worden betrokken bij interviews, openings- en afsluitende vergaderingen van de audit, en dat auditresultaten met de vertegenwoordigers worden gedeeld. Geel betekent dat de merkeigenaar in het proces van leverancierstoezicht alleen werknemers en vertegenwoordigers van werknemers interviewt.

• Van 2019 tot 2021 is het aantal merkeigenaren gestegen dat vertegenwoordigers van fabriekswerknemers bij het volledige auditproces betrekt en dit tot een vast onderdeel van hun managementstelsel maakt.

Een klachtenprocedure is een proces waarmee werknemers en andere belanghebbenden een klacht kunnen indienen of melding kunnen maken van afwijkingen van een gedragscode.

• Van alle 26 merkeigenaren werd vastgesteld dat zij over een klachtenprocedure beschikten die toegankelijk is voor werknemers, evenals over een proces om werknemers te informeren over hoe zij klachten kunnen melden.
• Er is echter ontdekt dat de klachtenprocedures van merkeigenaren soms alleen betrekking hebben op werknemers die direct in dienst zijn bij de merkeigenaren en niet altijd worden doorgetrokken naar werknemers in hun toeleveringsketens. In deze gevallen, waarin een gele score wordt toegekend, verplichten de beoordeelde merkeigenaren hun leveranciers om in klachtenprocedures te voorzien.

Een samenwerking met een onafhankelijke instantie of een vertegenwoordiging van werknemers, zoals een onafhankelijke vakbond of een lokale maatschappelijke organisatie (ngo), kan een cruciale rol spelen bij het controleren en verbeteren van de werknemersrechten op fabrieksniveau. Dit geldt met name wanneer lokale autoriteiten belangrijke arbeidsrechten, zoals werktijden en verzekeringsbijdragen, niet streng handhaven.

• In 2019 werd slechts één merkeigenaar beoordeeld als actief werkend met lokale ngo's.
• Tegen 2021 werd van acht merkeigenaren beoordeeld dat ze in een werkbare samenwerking stonden met een lokale groep en direct met hen samenwerkten of hen raadpleegden over programma's voor werknemersbetrokkenheid, zoals trainingen over arbeidsrechten of capaciteitsopbouw.
• De resultaten laten echter zien dat er nog steeds sprake is van terughoudendheid of obstakels om samen te werken. In plaats van directe samenwerking werken veel merkeigenaren nog steeds via platforms met meerdere belanghebbenden waartoe ook ngo's behoren, om informatie uit te wisselen en samen te werken aan het creëren van hulpmiddelen om de arbeidsomstandigheden te helpen verbeteren.

Wilt u meer weten over hoe TCO Certified u helpt bij het aanpakken van sociale vraagstukken in de toeleveringsketen van het IT-product? Bekijk dan deze artikelen over het vraagstuk en onze oplossing, en neem contact met ons op als u vragen heeft.