Een leefbaar loon en buitensporig overwerk behoren tot de meest hardnekkige uitdagingen bij verantwoord IT-productieerwerk en ze zijn met elkaar verbonden. Wanneer basissalarissen te laag zijn, kunnen werknemers afhankelijk worden van buitensporig overwerk om rond te komen.
TCO Certified pakt beide problemen samen aan, met criteria die vooruitgang stimuleren — en de resultaten worden steeds duidelijker.
Volgens de IAO-conventies 131 en 26 zijn minimumlonen bedoeld om te zorgen voor een fatsoenlijke levensstandaard. In veel landen schieten deze lonen echter tekort om in basisbehoeften te voorzien. Hierdoor zijn werknemers vaak afhankelijk van overwerk om genoeg te verdienen om te kunnen overleven, wat hun welzijn ondermijnt en hun kwetsbaarheid voor uitbuiting vergroot. Recente beoordelingen door TCO Development tonen aan dat dit een wijdverbreid probleem blijft, waarbij de meeste merken zich nog in een vroeg stadium bevinden bij het aanpakken van tekorten aan een leefbaar loon.
Fabrieksaudits in de IT-sector brengen regelmatig buitensporig overwerk aan het licht, met werkweken van 72 of in sommige gevallen tot wel 84 uur. Hoewel dit een kwestie van werktijden lijkt die samenhangt met ineffectief arbeidsbeleid en controleprocessen op fabrieksniveau, is het vaak het eindresultaat van uitbuiting veroorzaakt door onvoldoende lonen. Leveranciers beweren dat werknemers meer uren willen. In werkelijkheid hebben werknemers ons verteld dat ze weinig keus hebben — overwerk is noodzakelijk omdat de reguliere uren en lonen te laag zijn om in basisbehoeften te voorzien. Met andere woorden: buitensporig overwerk is zelden de grondoorzaak, maar eerder een zichtbaar gevolg van systemische loonniveaus die geen fatsoenlijk bestaan garanderen.
Deze situatie heeft verschillende negatieve gevolgen:
- Verhoogde gezondheids- en veiligheidsrisico's. Vermoeidheid door lange dagen vergroot de kans op ongelukken en verwondingen.
- Slecht fysiek en mentaal welzijn. Aanhoudende stress en een gebrek aan herstel kunnen leiden tot een burnout en gezondheidsproblemen op de lange termijn.
- Beperkte tijd voor rust en het gezinsleven. Werknemers hebben weinig gelegenheid om te herstellen of een gezonde balans tussen werk en privé te behouden.
- Beperkte mogelijkheden voor ontwikkeling. Lange werkdagen verminderen de toegang tot onderwijs en vaardigheidstraining.
- Lagere productiviteit en kwaliteit. Vermoeidheid leidt tot meer fouten, herstelwerk en inefficiëntie.
- Hoog personeelsverloop. Slechte omstandigheden leiden tot ziekteverzuim en maken het moeilijker om werknemers te behouden.
Waarom het oplossen van dit probleem uitdagend is
Het verbeteren van lonen in globale toeleveringsketens is complex. Fabrieken produceren vaak IT-producten voor meerdere merken, terwijl lonen op fabrieksniveau worden vastgesteld en gelden voor alle werknemers. Het verhogen van de salarissen voor werknemers aan één productielijn kan leiden tot onevenwichtigheden en oneerlijke behandeling van de overige medewerkers. Dit wordt door merken en leveranciers vaak genoemd als een belemmering voor het verhogen van de lonen. Ons onderzoek bevestigt dat individuele merken hun invloed doorgaans als beperkt ervaren — wat de noodzaak onderstreept van gecoördineerde, collectieve actie. Zonder duidelijke eisen en stimulansen zullen lage lonen en de afhankelijkheid van overwerk waarschijnlijk aanhouden.
Hoe TCO Certified het probleem aanpakt
TCO Certified bevat verschillende criteria die zijn ontworpen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en vooruitgang richting een leefbaar loon in de productie van IT-producten te stimuleren.
Het beperken van buitensporige werktijden
Een belangrijke eis van TCO Certified is een werkweek van maximaal 60 uur, inclusief overwerk, in de hele fabriek. Naleving wordt geverifieerd door onafhankelijke fabrieksaudits die tot 18 maanden aan werktijdgegevens bestuderen.
Deze afgedwongen limiet verandert het productiemodel door de afhankelijkheid van buitensporig overwerk te verminderen en de druk om basissalarissen te verhogen te vergroten. Werknemers hebben ons verteld dat als ze binnen deze limiet geen voldoende inkomen kunnen verdienen, ze naar andere fabrieken zullen vertrekken waar meer overwerk mogelijk is. Natuurlijk hebben werknemers liever dat ze in hun inkomstenbehoefte kunnen voorzien en toch vrije tijd overhouden.
Om een stabiel, gekwalificeerd personeelsbestand aan te trekken en te behouden, moeten fabrieken concurrerende lonen bieden binnen redelijke werktijden in plaats van te leunen op een beperkte groep werknemers die buitensporig veel overwerk verricht. Dit is een belangrijke verbetering, aangezien weinig merkeigenaren directe loonverbeteringen hebben bereikt via hun eigen programma's in de toeleveringsketen.
Het stimuleren van certificering voor een leefbaar loon
TCO Certified moedigt fabrieken daarnaast aan om SA8000-gecertificeerd te worden. SA8000 is een internationaal erkende sociale certificering die eisen omvat voor eerlijke lonen en humane arbeidsomstandigheden, gebaseerd op internationale mensenrechten en arbeidsnormen.
Fabrieken die een SA8000-certificering behalen, ontvangen voordelen binnen het TCO Certified-systeem, wat een sterke stimulans vormt om loonstructuren te omarmen die een leefbaar loon ondersteunen.
Aangezien fabrieken die vermeld staan op de Accepted Factory List zijn ingedeeld naar risico en zichtbaar zijn voor merken, zorgt dit tevens voor transparantie en motivatie voor continue verbetering.
Het ondersteunen van loonverbeteringen op de lange termijn
Naast deze eisen bevat TCO Certified een jaarlijks beoordelingsproces dat merkvergunninghouders helpt bij het opzetten van gestructureerde programma's voor een leefbaar loon bij hun toeleveranciers. De voortgang wordt elk jaar onafhankelijk getoetst. Deze systematische aanpak zorgt ervoor dat de vooruitgang richting een eerlijke beloning geen eenmalige inspanning is, maar deel uitmaakt van een continu verbeterproces.
Criteria voor leefbaar loon en werktijden in TCO Certified
Inkoopbeslissingen stimuleren verandering
Een leefbaar loon en redelijke werktijden zijn essentieel voor het welzijn van werknemers en duurzamere toeleveringsketens, maar vooruitgang vraagt om actie. Voor IT-inkopers kan het lastig zijn om de arbeidsomstandigheden in de toeleveringsketen aan te pakken. Toeleveringsketens zijn complex en het is voor individuele kopers zelden haalbaar om de arbeidsomstandigheden onafhankelijk te controleren. Door te kiezen voor producten die zijn gecertificeerd volgens TCO Certified, krijgen kopers toegang tot een systematische, onafhankelijk getoetste aanpak om de arbeidsomstandigheden in de IT-productie te verbeteren.
Door verantwoorde inkoopbeslissingen te nemen, kunnen IT-inkopers bijdragen aan verbeteringen in de hele sector. Het voorschrijven van producten die zijn gecertificeerd volgens TCO Certified geeft een duidelijk signaal af aan de markt en ondersteunt verantwoordelijkere productiepraktijken. Wat betreft leefbare lonen en buitensporige overwerk heeft deze aanpak al geleid tot meetbare vooruitgang:
Kortere werktijden
Sinds de introductie van de eis van een werkweek van maximaal 60 uur in TCO Certified in 2018 zijn er aanzienlijke verbeteringen bereikt. Momenteel hebben 30 IT-merken, die ongeveer 180 fabrieken vertegenwoordigen waar gecertificeerde producten worden gemaakt, hun productie op deze limiet afgestemd. Hierdoor merken zo'n 275.000 fabrieksarbeiders de positieve gevolgen hiervan. Buitensporig overwerk wordt niet langer gezien als een normale gang van zaken, maar als een kwestie die systematisch moet worden aangepakt. Dit heeft geleid tot een betere productieplanning, strengere controle op werktijden en een duurzamere personeelsbezetting.
Verbeterde lonen
Onze eisen met betrekking tot beperkte werktijden hebben ook geleid tot hogere lonen. Fabriekseigenaren kunnen er niet langer van op aan dat werknemers buitensporig overwerk accepteren om genoeg te verdienen voor de basiskosten van levensonderhoud. In verschillende gevallen heeft dit het noodzakelijk gemaakt om de basislonen te verhogen om zo beter te voldoen aan de behoeften van werknemers op het gebied van een leefbaar inkomen en om werknemers te behouden.
Positieve resultaten in de hele fabriek
De voordelen reiken veel verder dan de specifieke productielijnen waar gecertificeerde producten worden gemaakt. Binnen TCO Certified worden alleen audits goedgekeurd die zijn uitgevoerd volgens SA8000 of RBA-VAP, en deze beoordelingen hebben betrekking op de hele fabriek in plaats van op afzonderlijke lijnen. Dit betekent dat de beperkingen op werktijden en de loonverbeteringen niet alleen gelden voor de werknemers die producten voor TCO Certified maken, maar ook voor medewerkers die producten produceren voor andere IT-merken.

